Dawny browar w Moszczanach - Ziemia Jarosławska - Svidník - Serwis turystyczny

Co nowego?

Zespół dawnego browaru w Moszczanach

Zespół dawnego browaru w Moszczanach

wozek

wozek

wozek

wozek

Pierwsze obiekty zespołu zostały wybudowane w 1762 r. przez księcia Augusta Czartoryskiego i pierwotnie miały zostać browarem z gorzelnią. Na początku XVIII wieku w Łazach i w Moszczanach znajdowały się folwarki, obok których w 2. połowie XVIII wieku według projektu architekta Józefa Degena wybudowano browar, który działał do 1820 roku i przynosił duże zyski. Obiekt przebudowano w latach 1821–1867 staraniem księżnej Marii Wirtemberskiej m.in. w zespół mieszczący szpital, szkołę, ochronkę i sierociniec oraz klasztor oddzielony od pozostałej części kaplicą ulokowaną w zachodnim skrzydle kompleksu. W takim kształcie budynki przetrwały do dnia dzisiejszego. Od południowego zachodu zachował się niewielki spichlerz, od południa budynek inwentarski, a od zachodu sadzawka oraz pozostałości drzewostanu. Ogród założono w I połowie XIX w. Całość otacza zabytkowe ogrodzenie z bramą wjazdową, które datuje się także na I połowę XIX w.

5 lipca 1820 r. księżna Maria Wirtemberska z Czartoryskich ofiarowała obiekt Siostrom Miłosierdzia z przeznaczeniem na szpital dla chorych i zakład dla sierot. Fundację nazwano Instytutem Sióstr Miłosierdzia, w centrum którego w latach 1820–1822 zbudowano kaplicę, która została konsekrowana przez bpa gnieźnieńskiego Ignacego Nałęcz Raczyńskiego jeszcze w 1822 r. pw. św. Wincentego à Paulo. Akt fundacyjny podpisał cesarz Franciszek I w dniu 7 października 1830 r. we Lwowie. Ponieważ oddany majątek Instytutu przynosił zbyt małe dochody, na podstawie zezwolenia ks. Marii Wirtemberskiej z dnia 20 września 1852 r. siostry odsprzedały folwark Moszczony, wieś Łazy i las w Surmaczówce hrabiemu Stefanowi Zamojskiemu, pozostawiając sobie tylko część majątku i ziemię na utrzymanie szpitala oraz zakładu dla sierot.

W czasie I wojny światowej Instytut znalazł się na linii przemarszu wojsk, najpierw austriackich, potem rosyjskich. Budynek zamieniono na szpital wojskowy, gdzie znalazło ratunek ok. 10 tysięcy poszkodowanych w walkach żołnierzy. Następnie stał się on szpitalem tyfusowym i cholerycznym z 500 chorymi. Wojna odcisnęła bardzo duże piętno na budynkach, które musiały zostać odrestaurowane
i urządzone odpowiednio do współczesnych wymogów sanitarnych. Pomimo to nie zaprzestano działalności. W roku 1924 utworzono przy Instytucie Szkołę Powszechną, do której oprócz wychowanek uczęszczały dzieci pracowników folwarcznych z Moszczan.

W październiku 1939 r. okupanci zmusili siostry do opuszczenia obiektu, do którego po długiej tułaczce powróciły dopiero w 1941 r. Dom był nie tylko zdewastowany, ale także ograbiony, a kaplicę zamieniono na salę rozrywkową. Wszystkie obrazy religijne uszkodzono poprzez starcie z nich postaci świętych. Pod koniec II wojny światowej przeprowadzono gruntowny remont budynku, który obecnie pełni funkcję Domu Pomocy Społecznej.

 

moszczany browar 18m

moszczany browar 24m

moszczany browar 38m

moszczany browar 48m



Dawny browar w Moszczanach